Chua dịu rau sam - loại rau mà người xứ nghệ quê mình thường hay ăn vào mùa hè

Khi những cơn nắng hè làm khô héo cỏ cây thì rau sam vẫn mướt xanh pha sắc tím trên những bãi cát mà những câu cỏ khác không thể chịu nối ở miền quê đầy nắng và gió lào như vùng đất Nghệ Tĩnh. Mưa giông đầu hạ làm cho rau thêm non tươi, mọng nước, nhiều nhánh rau to bằng chiếc đũa ăn cơm.
 
Mỗi buổi sáng ra bãi  trẻ thơ chăn trâu, bò cũng lúi húi nhặt những ngọn rau mọng nước để mang về cho ba mẹ, cũng là món quen thuộc mà chúng ăn vào mùa hè.

Rau sam thường được người dân quê chế biến nhiều món ăn ngon

Rau sam có vị chua dịu xen lẫn vị mặn chứa nhiều vitamin và khoáng chất bổ dưỡng được dùng làm thuốc điều trị một số bệnh và được người dân quê chế biến các món ăn trong bữa cơm gia đình vào những ngày nắng hạn. Loại rau này có thể chế biến nhiều món: xào, trộn dầu và dấm, nấu canh, ăn kèm với lẩu… đơn giản lại ngon là món rau sam luộc.
 
Dùng tay ngắt những đoạn rau vừa ăn rồi rửa sạch, vớt ra rổ cho ráo nước. Đun nồi nước trên bếp với vài hạt muối và ít dầu ăn cho đến khi nước sôi thì cho rau vào. Dùng đũa đảo nhẹ cho rau chín đều rồi nhấc xuống khỏi bếp, vớt rau ra đĩa, đặt vào mâm bên cạnh bát nước mắm giã ớt, tỏi, đường và pha tí nước cốt chanh. Thêm ít mì chính vào nồi nước luộc rau rồi múc ra bát thay cho món canh, bữa cơm dân dã nhưng không kém phần ý vị.

Món rau sam và bát nước luộc rau thường hiện diện trong bữa ăn của người dân quê giữa những ngày nắng hạn

Vài nhánh rau luộc chấm mắm cứ giòn tan trong miệng tạo cảm giác thích thú cho người thưởng thức. Vị chua dịu của rau, của chanh xen lẫn vị mặn của mắm hòa với hương vị cay nồng của ớt, tỏi cứ đọng mãi nơi đầu lưỡi. Bát nước luộc rau phơn phớt tím với vị chua dịu tiết ra từ rau, vị béo của dầu ăn cùng vị ngọt của mì chính như xua đi bao mệt nhọc giữa trưa hè oi ả.
 
Rau sam được xem là món quà ưu ái của thiên nhiên dành tặng cho những người dân quê nghèo. Món rau sam thường hiện diện trong bữa cơm đạm bạc giữa ngày nắng hạn, khi các loại rau, trái “vắng bóng” vì không chịu nổi những trưa nắng như đổ lửa. Những buổi sớm mai hay chiều mùa hạ, trẻ quê thường lang thang trên đồng tìm rau để thêm chất xanh cho cả nhà. Giữa chốn thị thành, những người con xa quê chợt bồi hồi khi gặp mớ rau tươi xanh pha sắc tím nằm khiêm nhường bên các loại rau, trái khác. Hình bóng ngày xưa chợt hiện về với những bữa cơm gia đình đầy ắp tiếng cười nơi làng quê.