Giai điệu ví dặm giữa lòng thành phố biển phương Nam
Một tối cuối tuần, khi màn đêm buông xuống trầm mặc trên góc phố biển phương Nam quanh năm rực rỡ nắng vàng, bất chợt một làn gió mùa se lạnh hiếm hoi lướt qua. Trong không gian tĩnh lặng ấy, từng giai điệu da diết của khúc dân ca "Giận thì giận mà thương thì thương" cất lên, chạm khẽ vào lòng người khiến cảm xúc vỡ òa. Giữa chốn phồn hoa đô hội, tâm hồn bỗng trở nên mỏng manh và sâu lắng đến lạ kỳ, để rồi từ trong thẳm sâu tâm thức, hai tiếng "quê hương" vang lên đầy tha thiết.
Những điệu ví dặm Nghệ Tĩnh cất lên như một chiếc vé đưa ký ức quay trở về những ngày tháng cũ. Đó là không gian ngập tràn làn khói chiều ấm áp vương trên mái rạ, là hương thơm mộc mạc của đồng ruộng quê nhà sau mùa thu hoạch. Giữa những bộn bề cuộc sống, mong ước bình dị nhưng cháy bộc nhất của mỗi con người có lẽ chỉ là phút giây lòng mình được lắng lại, dùng trọn vẹn trái tim để cảm nhận những âm hưởng sâu sắc đã được chắt lọc qua hàng bao thế hệ.
Hồn quê mộc mạc qua những câu hát đậm tình xứ Nghệ
Mỗi dải đất trên bản đồ xứ Nghệ đều sở hữu những nét cuốn hút vô cùng riêng biệt. Có nơi kín đáo, trầm lắng; lại có vùng mang vẻ đẹp dữ dội, cuồng nhiệt nhưng đầy mê đắm. Thật kỳ diệu khi dải đất dải dằng dặc, quanh năm oằn mình gánh hai đầu đất nước khắt nghiệt là thế, nhưng lại cất giấu trong lòng những câu hát ngọt ngào và đắm thắm đến nao lòng:
"Ngái ngôi chi mà anh nỏ về. Hay là vì quê em nghèo đói, hay anh chê em vụng về câu nói. Đất Thanh Chương nhút mặn chua cà..."
Lời ca ấy tựa như một tiếng nhắn gửi nhẹ nhàng, vừa mang chút hờn dỗi tinh nghịch, vừa đong đầy sự chân thành và tinh tế. Điệu hát khiến người ta nhớ về một vùng đất Nghệ trọn vẹn nghĩa tình, nơi con người bộc trực, thẳng thắn nhưng luôn thủy chung, nhân hậu. Họ giống như hạt lúa, củ khoai chắt chiu từng giọt nắng gió khắc nghiệt để dâng cho đời hương vị nồng đượm nhất. Mỗi khi tâm trí mỏi mệt hay bất an, chỉ cần thả hồn vào làn điệu ví dặm quê nhà, mọi lo âu dường như lập tức tan biến, trả lại sự bình yên nhẹ nhàng cho tâm hồn.
Nỗi nhớ hanh hao vắt qua vại nhút Thanh Chương
Ký ức quê nhà bất giác gợi nhớ về một người anh đồng hương đã lâu không gặp. Nhận được lời mời, anh tranh thủ ghé chơi. Đã hơn mười năm bôn ba nơi xứ người, anh chưa có dịp đặt chân trở lại mảnh đất chôn rau cắt rốn. Trong những lần ngồi ôn lại kỷ niệm cũ, anh luôn nhắc về món nhút Thanh Chương – món ăn đượm vị nghèo khó đã nuôi anh khôn lớn suốt những năm tháng tuổi thơ.
Những hoài niệm gắn liền với món ăn dân dã
- Sự thật về món ăn danh tiếng: Nhiều người vẫn ngỡ nhút Thanh Chương là một loại đặc sản cầu kỳ, nhưng thực chất đó chỉ là món dưa muối làm từ quả mít non của những gia đình nghèo khó miền Trung.
- Hương vị khó quên: Dù đã xa quê hàng thập kỷ, anh vẫn nhớ như in cái vị mằn mặn, chua chua và chát nhẹ nơi đầu lưỡi. Cái vị vốn chẳng có gì cao sang ấy lại chính là niềm đau đáu, là khao khát được một lần trở về bên vại nhút của mẹ, tự tay vắt từng nắm nhỏ để nhâm nhi.
- Ký ức tuổi thơ dưới bóng cây mít: Đó là những trưa hè trốn ngủ đi lấy nhựa mít bắt chuồn chuồn, là chiếc cổng làng nơi đám trẻ xóm Đình tụ tập xếp lá mít làm con trâu hay chơi trò đánh đáo. Mùa hè đến, đàn chim chào mào lại về làm tổ trên ngọn mít cao; khi thu sang, lá mít rụng đầy được mẹ gom lại đốt khói mịt mờ cả góc quê.
Anh tâm sự, có những chiều lang thang giữa dòng người hối hả nơi thành thị chật chội, cảm giác trống trải và chông chênh cứ bủa vằn lấy tâm trí. Thế rồi, chỉ cần vô tình nghe thấy tiếng chào hỏi bằng chất giọng quê hương mộc mạc từ một người bạn chăn trâu ngày trước: "Ơ, lâu ni mi mần ăn ở mô rứa mà nỏ chộ mô cả?", bao nhiêu cảm xúc thân thương lại vỡ òa.
Sức sống bền bỉ của điệu hát ru quê nhà
Trong không gian lắng đọng, giai điệu bài hát "Thanh Chương mời bạn về thăm" của nhạc sĩ Phan Thanh Chương được cất lên. Khi tiếng hát vang đến câu "Ngái ngôi chi mà anh nỏ về...", khóe mắt người con xa quê bỗng chốc đỏ hoe và rấn rấn nước mắt. Cuộc sống mưu sinh vất vả với bao lo toan cơm áo gạo tiền có thể cuốn con người ta theo những dòng chảy vô tận, nhưng trong góc sâu thẳm của tâm hồn, làn điệu dân ca xứ Nghệ vẫn luôn cuộn trào, thao thiết.
Những ân tình sâu nặng cứ thế kết tinh qua từng câu ví, điệu dặm. Có lẽ, chẳng một người con xứ Nghệ nào lớn lên mà không được nuôi dưỡng bởi điệu ru ngọt ngào của mẹ và tiếng "à ơ" ấm áp của bà. Chính những câu ca bình dị ấy đã dạy cho bao thế hệ biết mở lòng yêu thương, biết sống kiên cường và vững vàng tự bước đi trên chính đôi chân của mình.
